Przepukliny rozworu przełykowego
Przepuklina rozworu przełykowego polega na przemieszczeniu części żołądka do klatki piersiowej przez rozwór przełykowy przepony. Często współistnieje z chorobą refluksową przełyku (GERD), powodując objawy takie jak zgaga, cofanie treści żołądkowej czy ból w klatce piersiowej.
Złotym standardem leczenia operacyjnego jest laparoskopowa fundoplikacja metodą Nissena, polegająca na:
- odprowadzeniu żołądka do jamy brzusznej
- odtworzeniu prawidłowej anatomii rozworu przełykowego
- wykonaniu mankietu z dna żołądka wokół przełyku (360°)
Celem zabiegu jest trwałe przywrócenie mechanizmu antyrefluksowego i eliminacja objawów choroby.
Kluczowy element – kwalifikacja do zabiegu. Nie każdy pacjent z refluksem wymaga leczenia operacyjnego. Prawidłowa kwalifikacja jest absolutnie kluczowa dla uzyskania dobrego efektu leczenia.
Przed operacją wymagane są:
- Manometria przełyku – ocena funkcji motorycznej przełyku – pozwala dobrać odpowiedni typ fundoplikacji i uniknąć powikłań (np. zaburzeń połykania).
- Gastroskopia (endoskopia) – ocena błony śluzowej przełyku i żołądka oraz potwierdzenie zmian refluksowych lub przepukliny.
- Badanie kontrastowe (RTG przełyku) – ocena anatomii przełyku i wielkości przepukliny.
Kompleksowa diagnostyka pozwala precyzyjnie zaplanować leczenie i zwiększa skuteczność operacji.
Wskazania do zabiegu:
- choroba refluksowa przełyku oporna na leczenie farmakologiczne
- konieczność przewlekłego stosowania leków (IPP)
- przepuklina rozworu przełykowego
- powikłania refluksu (zapalenie przełyku, przełyk Barretta)
- objawy pozaprzełykowe (kaszel, chrypka, duszność)
Przeciwwskazania:
Przeciwwskazania do zabiegu ustalane są indywidualnie i obejmują m.in.:
- ciężkie zaburzenia motoryki przełyku (względne)
- brak potwierdzenia refluksu w diagnostyce
- ciężki stan ogólny pacjenta
- brak możliwości znieczulenia ogólnego
Zabieg wykonywany jest techniką laparoskopową (małoinwazyjną), co zapewnia mniejszy ból pooperacyjny i szybszy powrót do sprawności.
Przebieg okołooperacyjny:
- operacja wykonywana jest w znieczuleniu ogólnym
- czas trwania zabiegu wynosi zwykle 60–120 minut.
- hospitalizacja 2–3 dni
- stosowane jest standardowe leczenie przeciwbólowe.
- wczesna pionizacja w dniu zabiegu
- dieta płynna i półpłynna przez pierwsze dni
- stopniowy powrót do normalnego żywienia
- powrót do codziennej aktywności: 7–10 dni,
- zaleca się ograniczenie większego wysiłku fizycznego przez około 2–3 tygodnie,
- pełna aktywność: 4–6 tygodni
Efekty zabiegu:
- ustąpienie objawów refluksu u 85–95% pacjentów
- poprawa jakości życia
- eliminacja lub znaczne ograniczenie konieczności stosowania leków (IPP)
- odtworzenie prawidłowej anatomii przepony i przełyku
Możliwe przejściowe objawy po zabiegu:
- uczucie pełności
- trudności w odbijaniu
- przejściowe zaburzenia połykania
Objawy te zwykle ustępują w ciągu kilku tygodni.
Skuteczność leczenia operacyjnego przepukliny rozworu przełykowego zależy przede wszystkim od prawidłowej kwalifikacji pacjenta. Wykonanie pełnej diagnostyki (manometria, gastroskopia, badanie kontrastowe) pozwala dobrać optymalną metodę leczenia i osiągnąć trwały efekt terapeutyczny.